(R) KATSAYISI ÜZERİNE BİR YAZI

09.06.2017

Kişi Okumuş

0 Yorum

(R) KATSAYISI ÜZERİNE BİR YAZI

(R) katsayısı nedir?

(R) katsayısı taşıyıci sistem davranıs katsayısıdır. Bir tür deprem yükü azaltma miktarıdır. Yonetmeligimizin(deprem yönetmeliği) yeni yapılar bölumüne bakarsanız, dogrusal elastik hesap yönteminin geçerli oldugunu görürsünüz. Oysa hicbir malzeme gercekte sadece dogrusal elastik(gerilme-şekil değistirme) davranış gostermez. Eger deprem yonetmeliğimiz bizim gercekten dogrusal elastik hesap yaparak yeni yapi dizayn etmemizi isteseydi, (R) katsayisi diye bir sayınin verilmemesi gerekirdi. Oysa ivmeye gore deprem kuvveti bulunuyor ve sonra bu kuvvet (R) katsayisina bölunerek(Ra=R kabulü) deprem hesabına esas kuvvet bulunuyor. Dogrusal elastik hesap R=1 durumunda, tam anlamina kavusur. Demekki, deprem kuvveti 4,5,6,7,8 gibi rakamlara bolünmek suretiyle dogrusal elastik hesaptan uzaklaşılmaktadır. O zaman (R ) katsayısı ayni zamanda sistemin dogrusal elastik olmayan davranisıni da hesaba dahil eden bir genellemedir diyebiliriz.

Yonetmelikte belirtilen (R) katsayiları adeta kutsal sayilar gibi gorulmekte. Oysa bu rakamlarin hangi durumlarda, hangi sistemlerde, nasil uygulanacagi muhendis tarafindan iyi etüd edilmelidir. Bu sayilar Allah vergisi sayilar degildir, tablo kullanilir gibi (R) katsayisi secilemez. Mesela, betonarme kolon ve kirislerden olusan, moment aktaran, yuksek sünek bir tasıyicı sistem oluşturun. (R) kac?…Tabloya baktiniz R=8 dediniz. Tasarladiğiniz bu tasıyıci sistem iki kolon ve bir kiristen olusuyorsa da R=8, taşıyıci sisteminiz yüzlerce kolon ve kiriş ve cerceveden olusuyorsa da R=8. Sanirim buradaki paradoksu gorebildiniz. Yuzlerce kolon kiristen olusan bir sistemde sekil degistirme ile tuketilecek enerji miktarı cok fazladir, hiperstatiklik cok fazladir. Bir sistemin hiperstatiklik derecesi ne kadar fazla ise, o sistemi yıkmak o derece zordur. Çunkü elemanlar arasinda yardimlaşma fazladir.iki kolon ve bir kirişten oluşan bir cerceve ise sekil degistirme ile kısıtlı bir enerji tüketebilir. Kapasitesi en fazla, iki kolonun maximum kapasitesidir. O halde, eger iki kolon ve bir kiristen olusan bir cercevede, R=8 ise, yuzlerce kolon ve kiristen olusan bir sistemde R=10,11 olmaliydi.Mühendis mantıği insana bunu düsundürüyor.

Tasiyici sistem dizaynı yapan bir muhendis, yukarida yazilanlari bir düsunmelidir. Yonetmelikteki (R) katsayilarinin kutsal sayılar olmadigıni ve o sayilarin sadece maximum degerler oldugunu bilmelidir. Mühendis, o degerlerden daha düşuk (R) katsayilarinında kullanilabileceginin bilincinde olmalıdır.Muhendis hicbiŕşeyi ezbere yapmaz…

Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR

inşaat mühendisliği programları
İlgili Terimler :

YORUMLAR

İsminiz

 

E-Posta Adresiniz

Yorumunuz



GÜNLÜK DEMİR FİYATLARI

20.08.2018 Demir Fiyatları
Bölge Ø8 Ø10 Ø12-32
İstanbul 3850 ₺ 3850 ₺ 3890 ₺
İzmir 3800 ₺ 3825 ₺ 3850 ₺
Karabük 3800 ₺ 3850 ₺ 3850 ₺
Biga 3800 ₺ 3810 ₺ 3820 ₺
Payas 3800 ₺ 3825 ₺ 3850 ₺
Detaylı Görünüm

BENZER İÇERİKLER

FACEBOOKTA BİZ